Karşıyaka

İzmir Körfezi’nin kuzeyinde, Yamanlar Dağı eteklerinde kurulmuştur.  Karşıyaka’nın doğusunda Bayraklı, batısında Çiğli ilçesi yer alır. Güneyinde Ege Denizi, kuzeyinde ise Yamanlar Dağı yer almaktadır.  Kentte yerleşim alanlarının büyük bir bölümü deniz kenarına yakın düz bir alan üzerindedir.  Cumhuriyet, Mustafa Kemal, İnönü gibi mahalleler yamaçlarda kalıp diğer yerleşim yerlerinde yükseklik deniz seviyesi civarındadır. Büyükşehir yasası ile birlikte Sancaklı ve Yamanlar köyleri belediyeye bağlı mahalle konumu kazanmıştır.
    Küçük Yamanlar Tepesi ve su deposu kazıları sırasında tahrip olan höyükte bulunan kültür tabakaları ve seramik buluntularından yola çıkılarak yapılan tarihlendirmeyle Karşıyaka’nın, Eski İzmir’den daha eski bir tarihsel geçmişe sahip olduğu görülmüştür.
   Tepede görülen en erken tarihli seramikler uzmanlar tarafından Neolitik Çağ’ın geç safhasına (İ.Ö. 5000) tarihlendirilmektedir. İzmir ve çevresinde Neolitik Çağ’a ait yaşam izleri taşıyan Aliağa Helvacı Köy sınırları içindeki Araplartepe, Urla Limantepe, Kemalpaşa Ulucak Höyük, Bornova Yeşilova Höyüğü gibi birkaç höyük daha bulunmaktadır.
   İlçe 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunan işgaline uğramış, 9 Eylül 1922'de Albay Suphi Kula komutasındaki 14. Süvari Tümeni tarafından işgalden kaldırılmıştır.
    Karşıyaka kuruluşundan bu yana hiçbir dönem sanayi şehri olarak düşünülmemiştir. Gediz Nehri 1870'li yıllara kadar Karşıyaka'dan denize dökülüyordu. Anılan yıllarda nehrin yatağı değiştirilince hem körfezin dolmasının önüne geçilmiş hem de ilçe yerleşime açılmıştır. 1876 yılında demiryolu hattının gelmesiyle, yamaçlarda yaşayanlar, demiryolunun sağ ve soluna yerleşmiştir. 1890 yılında ise vapur seferlerinin başlaması ikinci nüfus hareketini başlatmıştır.

Tarım:

Karşıyaka kent nüfusunun yoğun olduğu bir bölgedir. Merkeze bağlı Sancaklı ve Yamanlar köyleri sınırında küçük ölçekli tarım yapılmaktadır. Tarım zeytincilik ve bahçelerden oluşmaktadır.  Bölgenin yamaç olması sonucu büyük tarım alanları bulunmamaktadır.  Bugünkü kent merkezinin büyük bir bölümü geçmişte tarım alanı olarak kullanılmaktaydı. Gediz nehrinin 1870 yıllarına kadar denize döküldüğü alan olması nedeniyle alüvyon toprağı bulunan ve tarımda önemli yeri olan bu bölge günümüzde tamamen yapılaşmıştır. 

Ticaret ve Sanayi:

Karşıyaka’nın günümüzde sınırları içinde sanayi tesisi bulunmamaktadır. Geçmişte kent sınırları içinde planlanan içerisinde farklı ölçeklerde yaklaşık 500 işletmenin yer aldığı Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 1992’de kurulan Çiğli ilçesi sınırlarında kalmıştır. Ayrıca eğlence ve dinlence yeri, otel bölgesi olarak planlanan Turan bölgesi de 2009’da kurulan Bayraklı Belediyesi sınırlarında kalmıştır.

Karşıyaka Merkezi’nde bulunan Karşıyaka Çarşısı ziyaret eden günlük kişi sayısı ve iş yeri hacmi bakımında Türkiye genelinde en önemli çarşılardan bir tanesidir. Çarşı’ya,  metro, deniz, otobüs, dolmuş ve taksi dolmuşlar ile ulaşım imkanı bulunmaktadır. Karşıyaka’da ihalesi verilip çalışmaları başlayan tramvay hattı da Karşıyaka Çarşısı’ndan geçmektedir.  Deniz kenarında geniş yeşil alanları, modern yapıları, kafe ve restoranları ile Karşıyaka çarşısı yerli ve yabancı turistlerin de en çok uğradığı yerlerden bir tanesidir. Karşıyaka Çarşısı’na her gün 100-150 bin kişi alışveriş veya farklı nedenlerle gelmektedir.

Ayrıca Karşıyaka Belediyesi’nin hedefler arasında belirlediği “kültür-sanat ve  turizm” vizyonu nedeniyle kentte 12 ay boyunca kültür sanat etkinlikleri gerçekleşmektedir.  

Karşıyaka sınırları içinde askeriyeye ait tersane bulunmaktadır. 

Turizm:

    Çağımızdaki en dinamik işletmelerin küçük ve orta ölçekli işletmeler olduğu göz önüne alınacak olursa ilçede bu vasıfta çok sayıda işletme bulunmaktadır.
    Tarihinin çok eski olması nedeniyle Karşıyaka, turizm sektöründe de potansiyel taşımaktadır. Bayraklı'daki 5000 yıllık Tepekule (Smyrna) harabeleri ile Tantalos mezarı önemli tarihi kalıntılardır. Ulu Önder Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın mezarının Karşıyaka'da bulunması ilçenin önemini daha da arttırmaktadır.
    Türk Edebiyatına Attila İlhan, Salah Birsel ve Tarık Dursun K. gibi birçok ünlü yazar armağan eden Karşıyaka'da birçok anaokulu, ilköğretim okulu, lise, 1 eğitim uygulama okulu, 1 halk eğitim merkezi ve akşam sanat okulu mevcuttur. Ayrıca Karşıyaka İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı öğretmenevi, öğretmenler lokali, sağlık eğitim merkezi, rehberlik ve araştırma merkezi vardır.
    İlçede koruyucu sağlık hizmetleri; 18 sağlık ocağı, 3 aile planlaması ve ana çocuk sağlığı merkezi ve 1 Verem Savaş Dispanseri aracılığı ile sağlanmaktadır.
    Ayrıca 250 yataklı Karşıyaka Devlet Hastanesi, 1 diyabet merkezi, 1 diş ve protez tedavi merkezi, 1 halk sağlığı labaratuvarı, 1 SSK dispanseri, 1 milli eğitim dispanseri, 1 jandarma dispanseri, 2 Kızılay dispanseri, 1 DEÜ Tıp Fakültesi Polikliniği, 1 Başkent Üniversitesi Zübeyde Hanım Hastanesi ve 1 Bayraklı Central Hospital hizmet vermektedir.
    İlçede yaklaşık 240 civarında eczane faaliyet göstermektedir.Ayrıca Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne bağlı kimsesiz ve bakıma muhtaç çocuklara hizmet veren 1 çocuk yuvası, aile danışma merkezi bulunmaktadır.
    Karşıyaka, körfezin kuzeyinde yaklaşık 50 km'lik bir alana yerleşmiştir. Rakımı 1-700 metre arasında değişir. İlçe nüfusu 2008 yılı itibariyle 524.891'di fakat 2008 tarihli belediye yasasıyla Bayraklı'nın ilçe yapılması üzerine Karşıyaka'nın halihazırdaki nüfusu 315.008’e gerilemiştir.
    Yurdumuzun tüm bölgelerine açılan E-5 Karayolu ile, 1865 yılında inşa edilen demiryolu ilçeyi boydan boya kat etmektedir. Karşıyaka İlçesi'nden; Konak, Alsancak, Pasaport Göztepe'ye vapur, Üçkuyular'a ise arabalı vapur seferleri yapılmaktadır. Karşıyaka, Bostanlı ve Bayraklı'da birer iskele mevcuttur.
    İlçede şehirlerarası sefer yapan tüm otobüs firmalarının bilet satış ofisleri bulunmaktadır.